Waarom de Ommerschans een bezoek waard is

Duik in de geschiedenis van Overijssel. Nee, niet door een boek te lezen. Ga naar Ommerschans! Deze buurtschap en voormalig vestingwerk heeft een indrukwekkende geschiedenis. Dit moet je weten over de Ommerschans.

De Ommerschans ligt in het noorden van de gemeente Ommen. Hoewel het lijkt op niet meer dan een modderpoel, ontdek je al speurend allerlei restanten van een bijzondere geschiedenis.

Verdedigingswerken

Een wandeling door de voormalige vesting Ommerschans laat je kennis maken met de geschiedenis van Ommerschans. Zo zie je restanten van de schans die werd aangelegd tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De schans maakte deel uit van een hele linie verdedigingswerken. De schans was bedoeld om de weg die door het veen naar de noordelijke provincies liep, te beschermen tegen de Spanjaarden. Na de val van Deventer in 1672 nam de bisschop van M├╝nster zonder slag of stoot de schans in. Vanaf dat moment neemt de militaire betekenis van de schans af.

Strafkolonie

Ommerschans was van 1819 tot 1890 een strafkolonie van de Maatschappij van Weldadigheid. Johannes van den Bosch, oprichter van de Maatschappij van Weldadigheid, wilde de armoedige volksklasse van Nederland helpen en stichtte om die reden landbouwkoloni├źn in afgelegen gebieden om de armen te laten werken. Voor de probleemgevallen werd een strafkolonie in Ommerschans opgericht.

Daarnaast werd in de Ommerschans een bedelaarsgesticht geopend in de vorm van een kazerne. Het gebouw bood plaats aan meer dan duizend kolonisten. De armen konden door hard te werken hun vrijheid terugverdienen. In de praktijk bleek het stelsel moeizaam te functioneren. Het werk was loodzwaar, de verdiensten minimaal, het eten gebrekkig en de medische situatie belabberd. Tientallen mensen zaten onschuldig in de kolonie gevangen.

Begraafplaats Ommerschans

In de 19e eeuw stierven vele bedelaars in de kolonie, die werden begraven op een oude verdedigingswal van de zuidelijke omgrachting van de schans. Het voorste deel van de begraafplaats is nog redelijk intact en hier kun je grafmonumenten van personeel vinden, maar ook van een 13-jarig meisje dat door een bedelaar werd vermoord. Helemaal achteraan op de begraafplaats, verscholen tussen kreupelhout, ligt de grafkelder van leden van de familie Moll.

Wandelen

Veel historische gebouwen en landschapsstructuren zijn verdwenen. Je kunt hier nu prachtig wandelen en fietsen en onderweg afstappen bij de rijksmonumenten, zoals het open verdedigingswerk, de IJskelder en het woonhuis Ommerschans.