Torenpad - etappe 07 - Schoolbuurt - Nijverdal

Kerkje in Elsen

Stuwwal bij de Friezenberg

In dit landschap zijn het de stuwwallen die grotendeels bepalen waar het droog en waar het nat is. Opgestuwde hoge bergen zijn van nature droog, omdat het regenwater diep kan wegzakken. De lage gebieden waar het gestuwde materiaal uitkomt zijn van nature laag en nat.

Grote en groeiende kerk

De Zuiderkerk is een kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente, gesticht rond 1838. Het kerkgebouw is gebouwd in 1966, nadat de Walkerk en daarna de in 1955 gebouwde Noorderkerk met 2400 zitplaatsen te klein geworden waren.

In het gebouw zijn 430.000 stenen, 1100 kubieke meter beton en 10.000 kilogram betonstaal verwerkt. Ook kreeg het een vrijstaande klokkentoren met een klok van 970 kilo brons. De Zuiderkerk bood 1512 zitplaatsen.

Omdat de gemeente bleef groeien is de kerk in 1976 uitgebreid tot 1800 zitplaatsen. En in 1986 werd nog de trouwzaal bij de kerkzaal getrokken om tot 1950 zitplaatsen te komen. Op 13 december 2002 werd tot slot nog een ander kerkgebouw, de Tabernakel, gebouwd om in voldoende plaatsen te voorzien.

Kerkelijk Centrum Sion

Oranjekerk

Ontstaan: De gemeente kwam voort uit een conflict in 1955 rond ds Van Tuyl. Gebouw: Het huidige kerkgebouw aan de Oranjestraat dateert uit 1959. Orgel: In de kerk bevindt zich een orgel gebouwd door De Olde. Kerkverband: De gemeente is aangesloten bij de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland.

De kerk is gelegen in de buurt van het Oranje-kerkhof, wat ook wel bekend staat als 'n Ooln Koarkhof.

Bescherming van Rijssen

De Schildkerk vormt het hart van Rijssen; om haar heen veranderde het van esdorp tot stad. Al in 1188 was er sprake van een parrochia Risnen.

Het oudste deel van het gebouw, het romaanse schip, dateert uit de 12e eeuw en is opgetrokken uit tufsteen, een veelgebruikt materiaal in die tijd. Tufsteen bestaat grotendeels uit vulkanische as, werd vooral gewonnen in de Eifel en is een relatief zachte steensoort.

In de loop der eeuwen is de kerk meerdere keren uitgebreid en aangepast. In de 14e eeuw verrees de toren van Bentheimer zandsteen.

Tot de Reformatie was de kerk gewijd aan de heilige Dionysius van Parijs. De kerk heette tot 1598 dan ook wel de Dionysiuskerk. Na de overgang tot het protestantisme in 1598 behoorde de kerk tot de classis Deventer.

Pas in de 19e of 20e eeuw kreeg ze haar huidige naam Schildkerk: ontleend aan de ligging aan het plein genaamd ‘De Schild’.

Naast de religieuze functie diende het gebouw waarschijnlijk ook als verdedigingsbolwerk en vluchtplaats. De muren van de toren zijn uitzonderlijk dik, op sommige plaatsen wel 1,5 meter. En de smalle vensters dienden niet alleen voor licht, maar ook om door uit te kijken.

Omschrijving

Driebeukige kerk met schoudertransept uitgevoerd in bruine machinale baksteen. Schip bekroond met zadeldak, transept met schilddak. Campanile-achtige toren aan westzijde op rechthoekige plattegrond, bekroond met zadeldak waarop over de volle breedte overhoeks een spits geplaatst is.

Rond de galmgaten zijn lisenen en rondbogen uitgemetseld. Ook de topgevels en daklijsten van de toren zijn uitgemetseld in decoratief metselverband. Boven de galmgaten bevinden zich aan vier zijden wijzerplaten. Aan de westzijde van de toren is een beeld van kerkvader Dionysius geplaatst.

De absis van het koor is 3/8ste gesloten. Alle daken zijn gedekt met leien in maasdekking. De risalerende toegangspartij onder paraboolboog is afgedekt met een zadeldak, de muurdammen aan weerszijden zwenken uit. Boven de entree een vijflicht venster.

Voorts samengestelde vensterpartijen van dooreen gevlochten spitsbogen. Het interieur van de kerk laat een centraliserende plattegrond zien. De plattegrond is feitelijk een Grieks kruis waarvan de westelijke arm verdubbeld is tot een vierkant, gelijk aan de viering.

Het centraalbouw effect wordt versterkt door de klimmende gewelven in koor en transept. Het betreft gemetselde kruisgewelven waarvan graten en aanzetten geaccentueerd zijn door decoratief metselwerk. De gewelven worden gescheiden door diafragmabogen.

Het houtwerk (balkonbalustrade, banken, deuren, biechtstoel, preekstoel enz.) is in ambachtelijke Amsterdamse Schoolstijl uitgevoerd. Onder de toren bevindt zich de neo-gotische doopvont. Pneumatisch orgel met twee klavieren en pedaal gebouwd B. Pels & Zonen in 1929.

De statiegangen zijn in, deels verguld, mozaïek uitgevoerd.

De glazen van de gesloopte waterstaatskerk bevinden zich in de huidige kerk in de vensters van het schip. De andere glazen uit de jaren '20 zijn van Joep Nicolas, lid van de vermaarde glazeniersfamilie. De inventaris van de kerk is nagenoeg compleet. Ook het decoratieprogramma is nog gaaf.

Volkspark

Aan het einde van de 19de eeuw wilden Auke Hayo en Jan ter Horst aan de gemeente een Volkspark aanbieden.Toen zij zelf een terrein nabij de Oosterhof hadden gekocht met daarbij de boerderij Erve Wolters werd in 1913 onder leiding van de architect Springer begonnen met de aanleg van het park.

Rijssens museum

Het Rijssens Museum is een stadsmuseum. Het toont de bijzondere en rijke geschiedenis van Rijssen, een kleine, eeuwenoude stad in Twente. Het museum is gevestigd in Havezate de Oosterhof. Het kasteel is op zich een bezichtiging waard. Op het kasteelterrein is ook het brandweermuseum gevestigd.

Internationaal Brandweermuseum

In het brandweermuseum vindt u artikelen die in de afgelopen jaren door Brandweerkorpsen over heel de wereld zijn gebruikt. Van brandweerhelmen tot complete vooroorlogse brandweerwagens.

Pelmolen Ter Horst

Aan de rand van Rijssen bij de Regge ligt een achtkante stellingmolen op schuur: de Pelmolen Ter Horst. De molen vormt met zowel zijn sierlijke als stoere uitstraling al jaren een markant punt in het landschap van Rijssen.

Openingstijden van 01-04 tot 30-09

Maandag gesloten Dinsdag 10:00 - 17:00 Woensdag 10:00 - 17:00 Donderdag 10:00 - 17:00 Vrijdag 10:00 - 17:00 Zondag gesloten Zaterdag gesloten

Openingstijden van 01-10 tot 31-03

Maandag gesloten Dinsdag 13:00 - 17:00 Woensdag 13:00 - 17:00 Donderdag 13:00 - 17:00 Vrijdag 13:00 - 17:00 Zaterdag gesloten Zondag gesloten

Adres

Pelmolenpad 9a 7461PT Rijssen 0548-549382

Geschiedenis van de kerk