Torenpad - etappe 09 - Den Ham - Ommen

Hart van het dorp

De Dorpskerk, aan de Brink, vormt al eeuwen het hart van het dorp. De toren stamt uit de 15e eeuw en is opgetrokken met Bentheimer zandsteen, met karakteristieke steunberen en spitsboogvormige galmgaten.

Deze toren is het oudste deel van het complex en diende eeuwenlang als herkenningspunt in het Sallandse landschap.

Het kerkgebouw zelf werd in 1839-1840 geheel nieuw opgetrokken, nadat de oude middeleeuwse kerk te bouwvallig was geworden. De huidige zaalkerk heeft een sobere, classicistische uitstraling, met rondboogvensters en een licht interieur dat de protestantse geloofsopvatting weerspiegelt.

Binnen bevinden zich een preekstoel uit de bouwtijd, een orgel van Naber uit 1847 en verschillende gedenkplaten die herinneren aan de geschiedenis van de Hervormde Gemeente.

In 1956 werd de kerk uitgebreid en gemoderniseerd, maar het historische karakter bleef behouden. Nog altijd wordt de Dorpskerk gebruikt voor erediensten, concerten en dorpsbijeenkomsten.

Samen met de oude toren vormt ze een herkenbaar en dierbaar symbool van Den Ham: een plek waar geschiedenis, gemeenschap en geloof elkaar blijven ontmoeten.

De Meulenhorst

Op deze plek staat al sinds de 17de eeuw een boerderij. De huidige hallenhuisboerderij De Meulenhorst is gebouwd in 1878. Opvallend is de langgerekte gevel en de grote rieten kap. Het erf is een goed voorbeeld van een streekeigen boerenerf met een grote omhaagde moestuin.

Kasteel Eerde

De eerst bekende gegevens dateren uit 1334 toen men sprak van Huis Eerde als bezit van de stamvader van het geslacht Von Eerde. Het kasteel werd vele malen belegerd, geplunderd, afgebrand en even zovele malen herbouwd. In 1715 laat Johan Werner van Pallandt kasteel Eerde bouwen.

Steile oever

De naam Steile Oever kun je letterlijk nemen. Dit is namelijk een stuwwal uit de laatste ijstijd met een steile oever die is uitgesleten door de Regge. Tegenwoordig is de Steile Oever een oude afgesneden meander van de Regge.

Kamp Erika

Van 1924-1938 werden hier de Sterkampen gehouden: mensen uit de hele wereld werden met speciale treinen aangevoerd om hier te kamperen, te spreken, te luisteren en vooral te filosoferen over de betere wereld die met de komst van Krishnamurti zou aanbreken.

Tot 1929 was Krishnamurti jaarlijks aanwezig. In 1940 viel het terrein in Duitse handen en deed eerst dienst als gevangenenkamp. Het gevangenenkamp Erika was van 1941 – 1945 een plek van ontberingen, pijn, vernederingen en veel leed.

Vanaf mei 1943 is Kamp Erika in gebruik geweest als doorvoerkamp voor Duitse werkkampen. Na de oorlog kreeg het kamp de naam Erica en deed het dienst als interneringskamp voor opgepakte Nederlanders. Op 31 december 1946 werd Kamp Erica gesloten. Licht en duisternis staan op deze plek naast elkaar.

Het Laer

Nadat Thomas Ernst Danckelman rond 1700 huize ‘t Laer met haar landerijen heeft gekocht, laat hij een nieuw vierkant huis bouwen. Eromheen wordt een eenvoudige geometrische tuin aangelegd, omringd door een gracht. Dit was het begin van het huidige landgoed Het Laer.

Landgoed Het Laer

Vroeger was Landgoed Het Laer een kasteel, waarvan de omliggende grachten en de bosrijke omgeving nog steeds zichtbaar zijn. Het landhuis stamt uit de 16e eeuw en wordt omgeven door een landgoed met Engelse landschapstuinen.

Kerk die herrijst

De Brigittakerk in Ommen is gewijd geweest aan de Heilige Brigida, de vrouwelijke patroonheilige van Ierland. Als kluizenares ging ze wonen onder een eik en stichtte daar een klooster. Heel wat verhalen over haar zijn een verchristelijking van de Keltische godin Birgit.

De eerste Brigidakerk in Ommen stamt uit de 12e eeuw en was van hout. In 1330 moet er al een stenen variant gestaan hebben, omdat toen Ommen geplunderd en in brand gestoken werd en alleen de kerk het geweld weerstaan had. Het was destijds een katholiek kerkgebouw.

Inmiddels is het een protestantse kerk. De oudste delen van de huidige Brigittakerk komen uit het begin van de 16e eeuw. Het onderste gedeelte van de muren is grotendeels van oer- of ijzersteen.

De kerk werd meerdere keren door brand getroffen en herbouwd. Na de laatste brand werd het gewelf door een eikenhouten zolder vervangen. Ook de toren was verwoest, waardoor de kerk circa twee eeuwen lang geen toren heeft gehad. De kerk en toren werden in de jaren 1968/1969 gerestaureerd.

Bij de restauratie is het uurwerk in de toren vervangen door een elektrisch uurwerk. Tot 1969 werd het oude uurwerk dagelijks opgewonden door de daarvoor door de gemeente Ommen aangestelde stadsuurwerkmaker.

De Brigittakerk is nog altijd een plek voor eredienst, concert, schouwspel en ontmoeting in Ommen.