Geloofslandschap rond Deventer

  • Type
    Fietsen
  • Afstand
    17,8 km
  • Duur
    1:11
  • Verbrande calorieen
    891 kcal
  • Knooppunten
    6
  • Locaties
    8

Welkom bij deze route over Geloof en Landschap rond Deventer. Onderweg komt u langs bijzondere gebouwen en plekken, die veelal met geloof te maken hebben. We zullen u er kort wat over vertellen.

Toegankelijkheid

De route gaat zowel over asfaltwegen, fietspaden en een klein deel over een zandweg. Dit kan bij bepaalde weersomstandigheden modderig of rul zijn.

Startpunt

U start bij de Hervormde Kerk in Diepenveen. Kerkplein 4 in Diepenveen

de route
  1. Hervormde Kerk Diepenveen

    Hervormde Kerk Diepenveen

    Hervormde Kerk

    Deze kerk ligt op de oude grens tussen de marken Rande en Tjoene. Dit stukje woeste grond, ook wel 'diepe veen', is rond 1400 in bezit gekomen van Johannes Brinckerinck. Op 17 juni 1400 sticht hij hier samen met Swedera van Runen een vrouwenklooster.

    Swereda had man en kind verloren en wilde zich wijden aan "Hemelse dingen". Zij, en ook Johannes Brinckerinck hing de moderne devotie aan, die was gesticht door Geert Groote in Deventer. Dit was een vernieuwingsbeweging gericht op versobering van het kerkelijk leven. Het vrouwenklooster was geïnspireerd op het broederklooster in Windesheim, veel kloostergebouwen zijn tijdens het beleg van Deventer in 1578 verwoest. Maar de kerk is in tact gebleven.

    In haar huidige vorm is de kerk aan de westzijde enkele traveëen ingekort en is het dak verlaagd. Aan de plaats en vorm van sommige ramen aan de noordgevel is nog te zien dat de zusters hun koorgebed op een verhoog in de kerk zongen, de 'nonnengallerij'. Aan de vorm van het beboomde kerkplein ten zuiden van de kerk is de omvang van de voormalige kloosterhof nog te herkennen. In 1756 zijn de overgebleven conventsgebouwen tegenover de zuidzijde van de kerk als 'pastorij' en 'kosterij' ingericht. Thans zijn deze als particuliere woningen in gebruik. Aan de dorpsstraat bevindt zich nog een woning met het jaartal 1578, met muurwerk dat eens deel uitmaakte van de kloosterbrouwerij. (Bron ANWB/Zimmermanfonds)

    Pastorie tuin

    De pastorietuin is naast de kerk nog één van de overblijfselen van het vrouwenklooster dat hier heeft gestaan. Een parochietuin had een uitstraling van een kasteeltuin, maar ook die van een boerenhof, waar binnen zich een moestuin, een boomgaard en een siertuin bevinden. De tuin was voor de geestelijken, die het niet breed hadden, belangrijk in de voorziening van groente en fruit.

    Stinzen

    In de parochietuinen komen vaak niet inheemse planten voor. De adel namen op reizen naar verre landen vaak vreemde planten mee die een plek kregen in de parochietuin. De planten hoorden bij de rijke stenen gebouwen van de adel.

    En niet bij de arme houten arbeider woningen. De meegebrachte planten uit de verre landen bracht men in verband met rijkdom en werden daarom stinzeplanten genoemd. Het Friese woord stins betekend steen, verwijzend naar de stenen gebouwen.

  2. Erve Klein Veldhuis

    Erve Klein Veldhuis

    Erve Klein Veldhuis

    Deze boerderij stamt uit de middeleeuwen. Door Aleijt Haderslief is deze boerderij geschonken aan het Heilige Geest Gasthuis, de voorloper van Stichting IJssellandschap. Ze was daarmee een ‘kostkoper’, haar ‘kostje was gekocht’.

    Als tegenprestatie voor de schenking werd namelijk voor haar levensonderhoud gezorgd, een soort pensioen. Ze vroeg daarvoor 20 molder (een oude molenaarsmaat) winterrogge en 6 pond kleine penningen.

    Na haar dood moest jaarlijks een klein bedrag aan het koor van de Lebuiniskerk geschonken worden en in het Heilige Geest Gasthuis moest jaarlijks een kaars worden gebrand. De boerderij is nu nog steeds in bezit van Stichting IJssellandschap.

  3. Knooppunt 65

    Vlak voor knooppunt 65 linksaf Ganzekooisweg inslaan

  4. Moespotleide

    Moespotleide

    Moespotleide

    Op Landgoed Kranenkamp zijn in de periode november 2008 - zomer 2009 werkzaamheden uitgevoerd om de natuurwaarden en waterkwaliteit van het gebied te verbeteren. Dit is gedaan door maatregelen te treffen. Zo ook in de Moespotleide.

    De Moespotleide is verondiept en de oevers zijn minder steil gemaakt. Ook zijn er natte laagtes gemaakt, dit maakt dat er een mooi natuurgebied ontstaat. Er komen nu al bijzondere plantensoorten voor als veldrus, holpijp, waterviolier en waterpunge.

    Waterberging

    Door het verlagen van het gebied dient het gebied nu ook als waterberging. Bij hevige regenval kan het water hier tijdelijk buiten de oevers van de Moespotleide treden.

  5. Abdij Sion

    Abdij Sion

    Abdij Sion

    In 1883 hebben een aantal monniken van de orde van Cistercienszers zich gevestigd op landgoed Frieswijk. Ze huurden het "Bouwhuis" op landgoed Frieswijk ook wel Vriesewijk.

    Deze was volgens hen echter niet rustig genoeg. Dit alles deed schade aan de stilte en ingetogenheid waar de paters naar opzoek waren. Daarom kochten de paters in 1890 Erve Vulik en het Leeuwen, samen met 58 hectare grond.

    Op deze plek is men toen begonnen met de bouw van dit kloostercomplex.

  6. Het wonder van Frieswijck

    Het wonder van Frieswijck

    Het wonder van Frieswijck

    Het verhaal gaat dat landgoed Frieswijk (Vrieswijck) in de middeleeuwen een bedevaartoord met 'De Heilige Boom met een Mariabeeld' was. Om zijn onschuld op een dienstmaagd te bewijzen zou de knecht een spaak van een wagenwiel in de grond hebben gestoken.

    Nog voor hij uitgesproken was kwamen er al groene twijgen aan de spaak en groeide deze uit tot een grote eikenboom. Hier zou ook een Mariabeeld zijn geplaatst. Begin 20e eeuw werd in een boerderij in het naburige Averlo een Mariabeeld gevonden dat nu in de Nicolaaskerk in Schalkhaar vereerd wordt.

    Sommigen menen dat dit de Madonna van Frieswijk uit de legenden is. Er is echter geen aantoonbaar verband tussen het Mariabeeld en de legende. Thea Beckman is geïnspireerd geraakt door de legende en schreef er een boek over, 'Het wonder van Frieswijck'

  7. Landweren

    Landweren

    Landweren

    Rondom het landgoed Frieswijk liggen houtwallen met een opvallend hoge wal. Dit zijn de zogenoemde landweren. Deze werden in de middeleeuwen aangelegd om ongewensten van het land te weren. Landweren bestonden uit een diepe greppel met een hoge aardenwal daarnaast waarop een ondoordringbare begroeiing groeide.

    De bekendste landweer is de Sallandse landweer, die het Oversticht en Gelre van elkaar scheidde. De Landweer bij landgoed Frieswijk heeft waarschijnlijk meer met 'mode' te maken en minder met het weren van de ongewensten. Landweren hoorden nu eenmaal bij een landgoed vond men in die tijd.

  8. Extra lus

    Voor de extra lus van 4.6 km, gaat u hier naar links en fietst u naar knooppunt 55. Voor hoofdroute rechtdoor Oranjelaan blijven volgen naar knooppunt 66.

  9. Nieuw Rande

    Nieuw Rande

    Nieuw Rande

    In 1853 werd het landgoed Smets Rande aangekocht door de heer Duymaer van Twist, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië in de 19e eeuw. Hij is bekend geworden door zijn prominente aanwezigheid in het boek 'Max Havelaar' van Multatuli. Hij bezat Smets Rande al, maar dit huis was te bouwvallig, daarom bouwde hij in 1857 even verder op een 'Nieuw' Rande. Het oude Smets Rande werd verbonden met Nieuw Rande door een beukenlaan. Behalve een beroemde eigenaar kende Nieuw Rande ook een bekende regelmatig terugkerende gast, in de persoon van Thorbecke, de grondlegger van de Nederlandse grondwet.

  10. Oud Rande

    Oud Rande

    Oud Rande

    Oud Rande was ooit een machtig kasteel met twee torens. Deze Havezate werd rond 1570 gebouwd door Willem van Doetinchem, zoon van de Schout van Deventer, en in 1838 weer gesloopt. Alleen een toren bleef bewaard. Het onderste deel van de toren vertelt nog steeds het verhaal van het katholicisme in de zeventiende eeuw, toen de katholieken in het geheim hier hun ere diensten konden houden. Mocht de godsdienst oorlog ooit weer oplaaien, dan kan het schuilkerkje op Oud Rande zo weer in gebruik worden genomen.

  11. naar eindpunt

    Rechtsaf Dorpsstraat inslaan. Doorfietsen tot aan het startpunt, NH Kerk.