Torenpad - etappe 04 - Buurse - Sint Isidorushoeve

Broekheurnerweg 46, Buurse

De eerste bewoning rond het huidige dorp Buurse stamt waarschijnlijk uit de 8e eeuw voor Christus. De hoger gelegen vruchtbare gronden langs de Buurserbeek leenden zich goed voor een nederzetting. Buurse bestaat groeide uit in twee delen: een katholiek en een protestants deel.

De twee delen werden gescheiden door een es en waren door middel van een zandweg met elkaar verbonden. Andreas Bartelink schrijft op de website van de Historische Kring Haaksbergen dat er eerst een buurtschapsschool was, voordat er een R.K. kerk kwam (op de plek naast de school). De 19e eeuwse R.K.

kerk is na een brand door bliksem hersteld, maar in 1940 (op naastliggende grond) vervangen door de huidige Maria Praesentatie kerk. Het ontwerp voor deze nieuwe kerk leverde architect J.H. Sluijmer, die graag werkte in een traditionele, neogotische, soms enigszins expressionistische vormentaal.

Met achthoekig grondplan

De Protestantse kerk in Haaksbergen is eens per week open voor de kerkdienst. Incidenteel wordt er een orgelconcert of een klassiek concert gehouden. In het Richtershof wordt koffiegedronken na de dienst, daarnaast wordt de Richtershof afzonderlijk verhuurd.

De kerk is ontworpen door de Stadsarchitect van Enschede F. Doorwaart Niermans en in 1854 gebouwd. Het gebouw heeft acht zijden. Midden boven de kerk bevindt zich een torentje.

Op woensdagochtend: 'marktmis'

De Pancratiuskerk is gebouwd in de middeleeuwen (late gotiek) en vrijwel geheel in Bentheimer zandsteen opgetrokken. Uit die tijd stammen nog de muren van de zuiderzijbeuk en de bogenrij tussen midden- en zuiderzijbeuk. Vanaf de Reformatie werd de kerk protestants, in 1800 weer katholiek.

Eind 19de eeuw is de kerk ingrijpend gerestaureerd en uitgebreid onder leiding van architect Alfred Tepe (1840 - 1920). Het werd een driebeukige hallenkerk, waarvan de noorder- en zuiderzijbeuk langs de toren zijn doorgetrokken.

Het bisdom heeft de kerk aangewezen als eucharistisch centrum. Elke zondag is er een eucharistieviering en elke woensdagochtend een marktmis. Ook worden er van juni tot september op dinsdag en donderdag rondleidingen gegeven.

Ruisschenborgh 1, Haaksbergen

De synagoge kent een bijzondere geschiedenis. Nadat de bouw van de synagoge tientallen jaren is tegengehouden, vond deze in 1828 onder bewind van Willem I eindelijk doorgang. Het behoort daarmee tot het derde oudste gebouw van Haaksbergen.

Het is opgebouwd van sloopmaterialen van de villa die ernaast stond. Dat is mooi, maar soms ook onpraktisch want door de Bentheimer zandstenen vloer trekt vocht op. Het gepleisterde gebouwtje heeft spitsboogvensters en is, ook vanbinnen, goed bewaard gebleven tijdens W.O.II.

Het rituele bad ernaast is in 1908 gesloopt en het oorspronkelijke leslokaal in 1978. De synagoge zelf werd op initiatief van een plaatselijk comité behouden en in 1982 gerestaureerd. Het gebouwtje is nu in gebruik als synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente Twente.

Blankenburgerstraat 49

De Moskee Ertugrul Gazi is in 1986 gebouwd naar ontwerp van Lema 5 uit Rotterdam. Na een brand is de moskee in 1996 herbouwd. De moskee heeft een koepel en een minaret. In 2019 is het gebouw uitgebreid waardoor er meer ruimte is voor ontmoeting en activiteiten.

De benedenverdieping bestaat uit een gescheiden ontmoetingsruimte voor mannen en vrouwen. Met name de mannenruimte is vaak open, verschillende leeftijdsgroepen ontmoeten er elkaar. Boven is de gebedsruimte en woont de imam. Jongeren maken actief gebruik van de ontmoetingsruimte.

De vrouwen komen in het weekend vaak samen en koken dan bijvoorbeeld. Iedereen is er welkom. De moskee is heel vaak open.

Eenvoudige kerk met pastorie

Deze voormalige gereformeerde kerk is in 1953 met pastorie gebouwd op initiatief van Ds. A. de Korte (1901-1970). Als aannemer functioneerde Zeevalk uit Vroomshoop. In 1975 is de pastorie omgebouwd tot ontmoetingsplek voor de kerkelijke gemeente.

In de kerk bevonden zich in eerste instantie de kerkbanken in het midden, de looppaden langs de muren. Bij de avondmaalsvieringen kwam op het podium een tafel waaraan veertien gemeenteleden bij toerbeurt konden plaatsnemen. Later is de indeling van het interieur veranderd: de preekstoel ging naar

de zijmuur en de stoelen plaatste men er in een U-vorm omheen, maar in 2015 kwam toch weer de oude indeling terug. In het begin van de jaren tachtig had deze kerk ongeveer driehonderd leden, in 2016 nog 155. De kerk fuseerde in dat jaar met de Hermvormde gemeeente Haaksbergen.

De kerk en pastorie zijn in 2023 verkocht.

Patroonheilige van boeren

Deze kerk is ontworpen door Joh. Sluijmer uit Enschede. Het is een kruiskerk, gebouwd in traditionalistische vormen met verwijzingen naar de gotiek. De toren heeft een hoge naaldspits. Bijzonder zijn de muurschilderingen van Jacob Ydema uit de jaren 40 van de 20ste eeuw.

De Heilige Isidoruskerk maakt onderdeel uit van de Heilige Geest parochie, die deel uitmaakt van het samenwerkingsverband R.K. Twente Centraal. In de parochie wordt nagedacht over de toekomst van de kerkgebouwen; daarvoor is een richtingwijzer opgesteld.

Er wordt gezocht hoe kerken behouden kunnen blijven. Twee kerken van deze parochie zijn aan de eredienst onttrokken (Beckum en Bentelo). De vitaliteit van het gebouw, het aantal kerkgangers en de financiën zijn doorslaggevend.